|
"Ontwerpen of ontwikkelen?" Dit is dè basisvraag bij organisatieverandering of –verbetering. Het gaat in op de vraagstelling of een organisatie maakbaar is. Als je denkt dat je kunt bepalen hoe een organisatie eruit ziet, dan ga je uit van ontwerpen en vervolgens bouwen conform het ontwerp. In mijn visie negeer je dan het menselijk potentieel, mensen worden beschouwd als machines die moeten werken zoals is ontworpen.
Bij ontwikkelen betrek je de mens en zijn mogelijkheden, je creëert betrokkenheid en verantwoordelijkheid. Mensen in organisatie vergelijk ik met een groep vogels die georganiseerd in een V-formatie vliegen. Waarom doen ze dat? Waarschijnlijk niet omdat de mensen dat zo mooi vinden!
De luchtwerveling die een vogel tijdens het vliegen veroorzaakt betekent veel energieverspilling. Dit verlies wordt gedeeltelijk opgeheven door in een V-formatie te vliegen. Elke vogel krijgt dan extra stijgvermogen door de opwaartse luchtstroom, teweeggebracht door de vogels die vóór hem vliegen. Op den duur laat de voorste vogel zich afzakken naar achteren om zijn inspannend werk aan een andere vogel over te laten. De positie overgeven met het vertrouwen dat de taak wordt overgenomen. Het vliegen in V-formatie werkt energiebesparend en de vogels vliegen daardoor langer. Mensen in een organisatie zijn als vogels in een V-formatie. Als een vogel niet zijn positie houdt, kost dat meer energie en is hij sneller uitgeput. En, in het belang van de groep moet hij ook af en toe de kop nemen en over laten nemen. De samenhang van de formatie is de basis en dat geldt ook voor organisaties. Een goede samenhang van alle aspecten in de organisatie is waar het om draait. Zorgen dat je in de juiste positie blijft. Op je omgeving letten, verantwoordelijkheid nemen en zorgen voor het gewenste resultaat. Dat is iets anders dan voorschrijven wat je moet doen en hoe je dat moet doen. De vogel op de kop roept ook niet naar achteren dat de 23e vogel een beetje lager moet gaan vliegen.
"Een mens is tot meer in staat
dan hijzelf en anderen voor mogelijk achten."
Mijn visie: “Organisaties kun je alleen verbeteren met inzicht in alle aspecten van de organisatie en de logische samenhang daartussen en als je uitgaat van de mens.“ Het ODM geeft inzicht in alle aspecten van de organisatie, de onderlinge afhankelijkheden en de beïnvloedingen.
Het is als het ware de V-formatie van de organisatie. Een referentie waaraan het functioneren van de eigen organisatie kan worden getoetst en waarmee ook een diagnose kan worden gesteld. De logische samenhang is een geweldige basis voor niet alleen het inzicht, maar ook voor de discussie. Elke vogel zorgt dat hij op een voor hem zo voordelig mogelijke positie blijft, maar hij is wel afhankelijk van de anderen. Zo is het ook in organisaties. Wat functioneert niet goed? Welke onderlinge invloeden zijn er? Het ODM maakt dat inzichtelijk, eenduidig en ondubbelzinnig. Een diagnose met de mens centraal èn in balans met financiële sturing.
"Als je in staat bent om naar je eigen problemen te kijken,
dan kun je ze ook oplossen."
Ik geloof niet in modellen, systemen, methodieken, die aangeven dat als je aan die en die voorwaarden voldoet, dan zul je succesvol zijn. Organisaties en de mensen die daarin in werken zijn uniek, dat betekent dat je per definitie geen systeem kun ontwikkelen die in staat is voor elke organisatie aan te geven hoe succesvol te zijn of te worden. Uitgaan van de mens is waarin ik geloof en waar ik heel veel succes mee heb gehad.
Mijn ervaringen heb ik samengevat in het ODM en in twee boeken:
Vierkante ballen rollen niet, terug naar de menselijke maat. Aan de slag met het ODM, vierkante ballen in beweging.
|
Visie
