Organisatie Denk- en Diagnose Model

Het ODM geeft inzicht in alle aspecten van de organisatie, de onderlinge afhankelijkheden en de beïnvloedingen. Het is een referentie waaraan het functioneren van de eigen organisatie kan worden getoetst en waarmee ook een diagnose kan worden gesteld. De logische samenhang is een geweldige basis voor niet alleen het inzicht, maar ook voor de discussie.

De stortvloed aan managementliteratuur doet geloven alsof management elk jaar over iets anders gaat, maar het gaat over niets ander dan het behalen van de afgesproken resultaten. Dat vereist een goed functionerende organisatie en het is dus logisch dat er veel tools en methoden zijn om de manager te helpen zijn organisatie goed te laten functioneren.

Maar wat is echt nodig? Wat gaat er niet goed dat blokkerend is om goede resultaten te behalen? Hoe verkrijgt de manager daarin inzicht? Het ODM helpt managers, die op zoek zijn naar het werkelijke probleem, inzicht te krijgen in het functioneren van de organisatie. Inzicht is het sleutelwoord, want als je in staat bent naar je eigen problemen te kijken, dan kun je ze ook oplossen.

Basisdomeinen

Uitgangspunt van het ODM is dat elke organisatie bestaat uit de basisdomeinen “Mensen”, “Processen”, “Middelen” en “Producten”. De samenhang tussen deze domeinen moet goed zijn èn goed op elkaar zijn afgestemd.

De basisdomeinen “Mensen”, “Processen” en “Middelen” brengen de producten voort en het basisdomein “Producten” stelt daarom de eisen waaraan moet worden voldaan. Op dit abstractie niveau is iedereen het wel met elkaar eens, maar het is een te hoog abstractie niveau om te kunnen vaststellen wat het probleem is en wat verbeterd zou moeten worden. Inzoomen op deze basisdomeinen is nodig met behoud van de samenhang op dat lagere niveau.

Denkmodel

Met het denkmodel wordt ingezoomd op de vier basisdomeinen. Elk basisdomein is uitgesplitst in domeinen. Deze domeinen zijn in een onderlinge samenhang gebracht, waardoor ook de afhankelijkheden zichtbaar worden. Bij de definitie is uitgegaan van alleen wat echt nodig is. Geen diepgaande specialistische uitwijdingen. Alleen de “basics” zijn op zijn “Jip en Janneke’s” beschreven. Surf met de muis over de domeinen en de relatiepijlen en de definitie wordt zichtbaar. Klik met de muis op een domein of relatiepijl en de achterliggende pagina wordt zichtbaar met daarin een gedetailleerde uitleg. Nevenstaand het denkmodel, de kleuren van de domeinen corresponderen met de basisdomeinen.

Het denkmodel is een lagenmodel dat van strategisch (generiek) naar operationeel (specifiek) gaat, van waardepropositie naar concreet gedrag van medewerkers en ondersteuning van het proces. De lagen hebben een onderlinge samenhang. Een onderliggende specifiekere laag moet in lijn zijn met de bovenliggende laag. Lagen beïnvloeden elkaar, zowel naar boven als naar beneden. Een laag bevat één of meerdere domeinen, die onderling verband met elkaar houden en elkaar beïnvloeden. De pijlen tussen de domeinen geven de horizontale beïnvloedingsrichting weer.

Diagnosemodel

Het denkmodel is de basis voor het maken van een diagnose. In het diagnosemodel worden bij elk domein vragen gesteld om de bestaande situatie te kunnen vaststellen. Deze vragen worden zichtbaar als de muis op het domein staat. De beschrijving van de eigen situatie kan worden ingevoerd. Met stoplichtkleuren kan worden aangegeven wat jezelf van de bestaande situatie vindt.

Daarmee wordt op één scherm een denkmodel in stoplichtkleuren gecreëerd van de eigen situatie met directe toegang tot de details en de diagnose. Dat is het benodigde inzicht om vast te stellen wat en hoe te veranderen en wat de mogelijke consequenties daarvan zijn. Het diagnosemodel is uitermate geschikt om met meerdere mensen te kunnen discussiëren over de bestaande situatie of om met een managementteam gezamenlijk een diagnose te stellen. Diagnoses kunnen ook met elkaar worden vergeleken.

Basisprincipe ODM

Het ODM is een model dat niets voorschrijft, het heeft geen levels, het bepaalt niet of iets goed of fout is, het stelt alleen maar vragen en geeft achtergrondinformatie. Het heeft ook geen hiërarchie, begin gewoon ergens en surf door het model. Het is uitsluitend bedoeld om inzicht te krijgen in de eigen organisatie, met de mensen die daar werken, de processen en de systemen. Inzicht in de eigen organisatie, zodat je inzicht krijgt in je eigen problemen. Op één scherm is de situatie inzichtelijk gemaakt met de onderlinge verbanden en afhankelijkheden.

Ervaring heeft geleerd dat alleen al door de bestaande situatie in kaart te brengen en dit te bediscussiëren, er voldoende inzicht ontstaat om doelgerichte interventies te kunnen definiëren.